تنها قسمت قابل توجه شهر تهران اركى است كه در مركز شهر قرار گرفته و به وسيلهء ديوارى مستحكم و خندقهايى كه روى هر يك پلى دستى زده شده از ساير محله‌ها جدا مىگردد . قصر شاه نيز در همين محل است و شاه و متحفظين و اقوام نزديك و امراى بزرگ دربارى دراين قصر زندگى مىكنند . در اصلى ارگ از سمت جنوب به مركز تهران و بازارها راه دارد . با ورود از اين در ، پس از گذشتن از يك خندق ، به دالانى دراز و تاريك مىرسند كه محل سربازان و قليانچىهاست . اين قسمت به ميدان شاه منتهى مىشود . دور ميدان [ شاه ] ديوارى با تعدادى برج است كه [ برخى ] محل توپها [ و برخى نيز ] اتاق استراحت سربازان هستند . در وسط ميدان مهتابىاى است كه يك متر از سطح زمين ارتفاع دارد . روى اين مهتابى توپى قرار داده شده كه علت گذاشتن آن معلوم نيست . روزى مردى را ديدم كه زير پايهء شكستهء آن نشسته ، گدايى مىكند . به من گفتند اين شخص آدم كشته و [ اينجا ] بست نشسته ! چه مقصرى كه به اينجا آيد مصون مىماند . بست ديگرى هم در مسجد شاه است . در ميدان شاه چند قطعهء ديگر توپ از كار افتاده ديده مىشود كه در كنار درهاى قصر قرار دارند . بعضى فاقد چرخ و پايه [ اند ] و چنين به نظر مىرسد كه [ نشانهاى ] قصر شاه‌اند و از نزديك شدن به قصر دفاع مىنمايند . داخل قصر از چندين بنا يا كلاه فرنگى تشكيل شده كه هر يك باغى بزرگ با درخت و حوض دارد و درى كه سعادت نام دارد از ميدان شاه به قصر باز مىشود ، بالاى اين سردر سالنى ساخته شده كه محل نشيمن شاه به هنگام تماشاى حركات نظامى يا مراسم مربوط به اعياد است . بالاى اين سالن يك برج و چند رفهء پنجره‌دار و يك گالرى ساخته شده . اين كلاه فرنگى محل نشيمن زنهاست . آنها مىتوانند بيايند و تمام قسمتهاى خارج تهران و ساير جاهايى كه دور قصر هستند را بدون اينكه ديده شوند ، تماشا نمايند . در قسمت داخلى قصر دالانى دراز وجود دارد كه منازل سربازان ، افسران ، رؤساى تشريفات ، غلامها ، يساولها و مستحفظين ويژه دو طرف آن قرار دارد . منازل مخصوص مانند ساير خانه‌هايى است كه در بيشتر مناطق ايران ديديم . تعداد كمى از آنها طورى ساخته شده كه كفشان از سطح زمين كمى بلندتر است چرا كه وضع مصالحى كه ايرانيها در ساختمان به كار مىبرند ، به آنها اجازه نمىدهد كه بنا را از سطح زمين مرتفعتر سازند و چنان كه من به شخصه امتحان كردم ، خشت‌هايى كه با آن عمارت مىسازند ، چندان دوامى ندارد . چندى پيش هوا كمى منقلب شد ، به طوريكه چهار روز پى در پى باران مىباريد . پس از